lloyds platinum credit card travel insurance what is the interest rate on best buy credit cards bank of america pulls sale of uk credit-card business verizon wireless credit card machine no annual fee credit card australia online credit card payment system definition zero percent credit cards canada calculate interest on credit card minimum payment bmo air miles credit cards canada pay bank of america credit card with chase secured credit card usaa virgin atlantic credit cards uk walmart credit card application online canada capital one credit card merchant services what is the best credit card deal in canada citibank credit cards rewards points redemption dave ramsey opt out of credit card offers credit card payment machine india best company credit card processing reward credit card ratings what is my bank of america credit card apr magnum cash advance ach issues credit card business model wiki credit card debt relief programs government acs pay loans online bank of america my easy payment credit cards lowes credit card promotions verified by visa sbi credit card registration amex credit card fraud investigation process metallic gold cardigan instant unsecured loans for bad credit no fax required online payday loan hdfc international gold credit card limit compare platinum credit cards india lowest credit card rates best credit card rewards program consumer reports how to get a secured credit card after bankruptcy new business credit cards uk nedbank online loan application credit card rewards points program sams discover credit card customer service gap visa credit card customer service how to redeem my hdfc credit card points chevron gas credit card customer service apply for free mastercard online best secured credit card to raise credit score citibank credit card rewards catalog orchard credit card payments phone number to pay barclays credit card credit cards with the best travel rewards program capital one aspire credit card shell credit card payment address chase visa customer credit card services usa credit card reviews credit card offers for bad credit with no annual fee walmart credit card status online credit card merchant account canada international student credit card singapore qantas frequent flyer points credit card no annual fee credit card credit score 580 can you add funds to paypal with prepaid credit card vanquis credit card limit increase best rewards cards 2011 canada instant online cash loans approval hsbc credit card settlement offer credit cards no interest on balance transfers apply for target visa credit card best credit card to apply for with no credit history free visa credit card numbers 2012 which bank credit card is best in india loans online instant decision ireland pay citibank credit cards online standard chartered visa gold credit card bad credit payday loans lenders credit card apr calculator uk amazon visa card protection tesco credit card ppi complaints address fast cash loans online australia credit cards applications for fair credit how to get a credit card with no credit and no job wells fargo bill pay advance lowest interest rate credit cards 2013 credit card fraud punishment canada zero percent credit cards best credit card for students with no credit 2011 do i need credit card protection insurance how does a us bank secured credit card work credit card merchant accounts for online businesses credit cards bad credit no deposit instant approval how to get a walmart credit card in canada cash rewards credit cards wells fargo real visa credit card numbers that work all credit cards in one card valid credit card number sample easy to get credit cards to build credit best place to get a credit card to build credit best canadian cash back credit cards 2012 compare business cash back credit cards best no fee balance transfer credit cards personal loans online with no credit check lost credit card bank of america zurich credit card insurance policy jcpenney rewards credit card phone number first premier bank credit card phone number credit card 0 apr no foreign transaction fee comparing cash back credit cards canada free prepaid credit card walmart hdfc new credit card prepaid credit cards no fees best credit cards for bad credit scores credit card for bad credit score in uk credit card points offers guaranteed credit card approval with no credit chase credit card canada fee visa credit cards start with what number accept credit cards free uk credit card debt relief options fake credit card numbers that work with security code and expiration date 2011 low credit credit cards uk bajaj finance standard chartered credit card status best credit cards no credit history can i pay my victoria secret credit card with another credit card can credit card transfer money to current account international student credit card bank of america ace cash online loans citibank credit card balance transfer review lenders like magnum cash advance apply credit card no footprint td canada trust drivers rewards visa intuit credit card processing canada list of credit card numbers wiki ebay paypal credit card payment unauthorized credit card charges bank of america best credit cards for poor to fair credit purchase virtual visa gift card online visa credit cards for bad credit instant approval free credit card scanner phone hdfc instant credit card eligibility cibc credit card application canada prepaid credit cards canada no fees can i charge a convenience fee for accepting credit cards anz credit card travel insurance policy best credit card reader app for iphone buy bulk virtual credit cards axis bank credit card reviews india best credit cards for young adults with no credit barclaycard platinum credit card application what is the best college student credit card credit card charges vatable new york and company credit card complaints credit card credit union bad credit virgin credit cards british airways credit card offer 50 000 miles what s the best credit card apply for credit card online instant approval philippines credit card merchant fees explained citibank credit card online payment usa gold delta skymiles credit card login credit card no international fee no annual fee citibank platinum credit card promotion hilton austin credit card authorization form 0 transfer balance credit cards canada best rewards cards in canada current credit card rates for merchants real credit card numbers halifax credit card ppi claim credit card protector case australia i have no credit and i want a credit card hsbc credit card reviews india home depot credit card services login credit card payment plan excel how to get past credit card age verification business credit cards with cashback rewards credit card merchant fees new law find best credit card rates how to calculate effective interest rate on credit card cash payday loans uk five major credit card companies download credit card application form citibank 1 hour payday loans no credit check no faxing cash back credit cards uk comparison best business credit cards for new businesses transaction fees for cash advances definition need help paying wells fargo credit card free ipad apps without credit card register citibank credit card online payment easy to get credit card canada shell gas credit card review compare credit cards canada 2013 metrobank credit card application online philippines speedy cash loans wolverhampton westpac ignite credit card travel insurance rewards credit card canada major credit card companies hacked best buy credit cards online payment aspire federal credit union visa card credit card cash advance fee pay advance tax online icici visa gift cards on amazon metal credit card holder get a payday loan online fast credit card balance transfer poor credit best money back credit cards 2012 pnb credit card apply online in india credit card application gross household income usa credit card companies what to look out for when choosing a credit card accept credit card payments online best credit card after bankruptcy uk hsbc mastercard credit card online capital one small business credit card customer service halifax credit card 0 on purchases credit card fraud for dummies free credit check free secured credit cards bad credit australia short term wireless credit card terminal rental best credit cards for low credit scores master credit card login low interest credit card transfer visa rewards card bank of america credit card for international students harris county gold card income requirements credit card processing charges comparison credit cards instant approval canada college student credit cards to build credit icici credit card payment online the best credit cards for college students canada trust visa debit card walmart credit card login dispute credit report chase secured credit card limit bad credit loans in singapore all types of credit card fraud no job no credit credit cards sbi credit card login link credit card fraud uk law citibank credit card online application japan where do i send my jcpenney credit card payment bin search credit card free small business credit cards with bad credit standard chartered credit card application status check india top credit card rewards canada instant decision credit cards uk prepaid credit card canada shoppers drug mart ge credit card services best credit card offer in malaysia 2012 best british airways credit card offer horizon gold credit card phone number credit and credit cards mobile credit card processing canada iphone credit cards for bad credit unsecured no processing fee 10 best credit cards uk amazon credit card points value barclay credit card online payment uk citibank credit card offers in hyderabad first horizon credit card login icici credit card offers on online shopping applying for credit cards with no credit what is the best credit card company to go with credit card rate jacking test credit card numbers and cvv british airways credit card offer 100k chase credit card cash advance daily limit axis bank insta easy credit card linking two everyday rewards cards black and gold cardigan storing credit card information usaa credit card login td bank visa gift card activation fee compare icici and hdfc credit cards apply for orchard credit card by phone shell mastercard prepaid student credit cards nationwide credit card minimum payment mobile credit card machines for small business city bank platinum credit card offers how to steal credit card information online tesco credit card lost my pin nab low rate visa card credit limit can you keep credit cards if you file bankruptcy get a credit card with bad credit and no deposit what is a credit card number and security code visa international credit card india online credit card application status hdfc absa student credit card limit increase credit card with zero interest on balance transfers and no transfer fee choosing a credit card uk introductory 0 apr credit cards halifax credit card helpline visa credit card credit union top 10 credit cards for bad credit wells fargo credit card for international students natwest balance transfer card best no credit check credit cards best cashback credit card deals icici credit card status check online mashreq bank credit card offers western union gold card points top visa reward cards american airline aadvantage credit card login sears credit cards pay by phone im 19 and i want a credit card how long does it take to get a credit card online best buy credit cards pay online instant payday online loans south africa chase visa credit card limits credit cards instant approval australia american express spg credit card childrens gold cardigan interest free balance transfer credit cards how can i sign up for a credit card hdfc credit card reward points redemption process free mobile credit card machines nhs black credit card natwest 0 credit card transfer american express charge card credit history canada credit card security regulations credit card fraud bust out british airways avios credit card review what credit cards can you get with bad credit in canada credit card with no annual fee and cash back virtual credit card vcc for paypal verification ebay verification td visa rewards cash back axis bank fixed deposit instant credit card discovery credit card phone number south africa credit card student canada new rules for credit cards in canada free valid credit card numbers that work 2013 store pictures of credit cards on iphone natwest credit card protection insurance iphone credit card case canadian credit card debt relief program is it a good idea to get a personal loan to pay off credit card debt does applying for a credit card and getting denied affect your credit score store reward cards canada visa anz platinum card free fast cash loans online ebay credit card error best gas credit card for college students virtual us credit card amazon when was the first credit card issued in india get credit card with bad credit in canada how does credit card interest work in canada visa black credit card requirements jcpenney credit card payment center phone number pay sears credit card login instant approval credit cards with no security deposit brand new payday loan lender low rate credit card transfer interest rate credit cards for students with no credit history and no job cash loans online no paperwork south africa good credit card banks citibank credit card for students india small business credit card for bad credit sbi credit card loan emi calculator best credit card rewards programs for travel best travel rewards credit cards canada 2013 old navy credit card visa compare lifetime balance transfer credit cards international credit card fees usaa low interest credit cards in canada canada credit card debt statistics hsbc credit cards online apply standard chartered credit card review india how to get rid of credit card debt legally in india payday loan online no fax credit card fraud uk police when was the first credit card company established how to get a car loan with bad credit and low income axis bank credit card online application india first time credit cards for college students hsbc online credit card application philippines credit card debt after death life insurance capital one venture credit card cash advance secured credit union credit cards cash loans online fast capital one secured credit card review credit score visa credit cards for good credit rbs black card travel insurance credit card numbers for testing with cvv what type of credit card starts with 6759 dbs credit card travel promotion american express black card requirements uk icici credit card insurance cover tesco credit card online co uk company credit cards best practice vanquis credit card lost credit card to rebuild credit for bad credit belk credit card chase amazon credit card payments online free credit card report government cancel pnc secured credit card poor credit loans online sallie mae cash back visa card hsbc credit card cash advance facility united visa credit card phone number prepaid us credit card for foreigners free fake credit card numbers key ring rewards cards app android how to do a cash advance with a bank of america credit card how to activate td visa debit card canada nab visa credit card travel insurance personal fast cash loans hdfc credit card types and benefits credit card fraud penalties best credit card deals with travel insurance student credit cards with low interest ge capital credit card discount tire natwest online credit card application credit limit on credit card 0 transfer fee credit cards bad credit prepaid business credit cards canada bank of america credit card help phone number national average credit card rate best 0 balance transfer credit card offers malaysia credit card comparison 2012 first financial bank usa stolen credit card best 0 apr balance transfer credit cards how do banks calculate minimum credit card payments capital one online credit card login uk secured credit card in ontario canada hsbc credit card payment charges are cash advances online safe compare business credit card reward programs pre approved credit card visa best mastercard credit card for college students bp gas credit cards instant approval cash till payday loans no credit check american express costco credit card limit capitol one credit cards lowest apr credit card uk pay shell credit card best credit cards for travel abroad zero percent credit cards bad credit credit card credit limit increase how to get credit card with bad credit in canada sears credit card login mastercard prepaid visa card online paypal bank of ireland 365 credit card services best credit cards for balance transfers and purchases cash advance lenders only online visa platinum card rewards best credit card reward schemes black cardigan matalan best free credit cards 2012 key ring reward cards review tesco credit card offers for existing customers how to get a free credit card report household bank credit card - login for account services free government help credit card debt buy virtual credit card in indian pnc bank credit cards for bad credit apply for a mastercard online canada apply kmart sears credit card pay advance loans no credit check american express credit card with no annual fee is there a statute of limitations on credit card debt how to get credit card with bad credit uk best cash reward credit cards 2012 new southwest credit card offer forum starwood credit card 30000 walmart credit card payments in store easy credit card to get approved for with bad credit best credit cards traveling abroad credit card terminal app for iphone easiest department store credit card to get with bad credit no credit check department store credit cards orchard credit card application online mileage plus united credit card phone number balance transfer credit card offers for good credit paypal credit card payment without account sears credit card login page online payday loans uk why do i need a credit card for paypal on ebay prepaid credit cards online purchases credit card with no annual fee and low interest rate aadvantage credit card credit cards to rebuild your bad credit credit card rewards review australia chase credit card account mastercard uk contact number littman barclay credit card login cash advance online lenders only gap visa credit card online jcpenney credit card login full site what department store credit card is easy to get approved for british airways credit card offer canada unsecured long term loans with bad credit how to cancel a capital one credit card american express uk credit card sams discover credit card pay online visa credit card number generator credit card offers for bad credit no deposit pay wells fargo business credit card 12 months interest free credit card balance transfers capital one credit card payment posting time credit card bin numbers database bank identification number consolidate credit cards into home loan short term cash loans melbourne american express costco credit card
Skip to content
Powikszanie czcionki Domylny rozmiar czcionki Pomiejszanie czcionki
Start arrow Autosomalne recesywne arrow Metabolizm Fenyloalaniny

Menu główne



Metabolizm Fenyloalaniny Utwórz PDF Drukuj Wyślij znajomemu

Fenyloalanina dla człowieka jest aminokwasem egzogennym, a jej główne źródła stanowią białka pokarmowe. W warunkach fizjologicznych 75 % wchłoniętej do krwiobiegu fenyloalaniny ulega przemianie (hydroksylacji) do aminokwasu tyrozyny w komórkach wątroby
Fenyloalanina dla człowieka jest aminokwasem egzogennym, a jej główne źródła stanowią białka pokarmowe. W warunkach fizjologicznych 75 % wchłoniętej do krwiobiegu fenyloalaniny ulega przemianie (hydroksylacji) do aminokwasu tyrozyny w komórkach wątroby.
Jest to główny szlak przemiany fenyloalaniny w ustroju, który zachodzi w warunkach tlenowych pod obecność wątrobowego enzymu hydroksylazy fenyloalaniny oraz kofaktora tej reakcji - tetrahydrobiopteryny (BH4). Blok przemiany fenyloalaniny do tyrozyny w przebiegu fenyloketonurii jest spowodowany całkowitym lub częściowym niedoborem PAH (Rys. 1).
Zaburzenie hydroksylacji fenyloalaniny prowadzi do nagromadzenia jej w dużych ilościach we krwi, w płynach ustrojowych oraz ośrodkowym układzie nerwowym (o.u.n.). Nagromadzenie olbrzymich ilości fenyloalaniny w płynie mózgowo-rdzeniowym i tkance nerwowej stanowi podstawową przyczynę uszkodzenia układu nerwowego u chorych nie leczonych, a przejawia się głównie upośledzeniem umysłowym.

Badania mechanizmów oddziaływania wysokich poziomów fenyloalaniny na ośrodkowy układ nerwowy (o.u.n.) stały się możliwe z chwilą stworzenia modelu niedoboru PAH u myszy laboratoryjnych PAH

Patomorfologia i Patofizjologia upośledzenia umysłowego
Badania mechanizmów oddziaływania wysokich poziomów fenyloalaniny na ośrodkowy układ nerwowy (o.u.n.) stały się możliwe z chwilą stworzenia modelu niedoboru PAH u myszy laboratoryjnych PAH.
Jak są przekazywane mutacje?

Fenyloketonuria jest chorobą genetyczną, dziedziczoną od rodziców autosomalnie recesywnie. Oznacza to, że każdy z rodziców na jednym z chromosomów autosomalnych 12-tej pary posiada jedną kopię zmutowanego genu hydroksylazy fenyloalaniny (PAH) - "nieaktywny gen"- i jest nosicielem danej cechy (niedoboru lub braku hydroksylazy fenyloalaniny).
Nie prowadzi to do ujawnienia się choroby (cechy) u nosicieli, ale mogą oni przekazywać cechę tę następnym pokoleniom (swoim dzieciom). Jeżeli potomstwo odziedziczy tylko jeden "nieaktywny gen"  - staje się nosicielem, u niego również nie będą występować objawy niedoboru PAH.
W przypadku gdy dziecko odziedziczy od każdego rodzica po jednej kopii chromosomu 12-tego ze zmutowanym genem PAH, dochodzi do ujawnienia się bloku enzymatycznego niedoboru hydroksylazy fenyloalaniny.

W wyniku przeprowadzonych prac doświadczalnych oraz obserwacji wysnuto hipotezy, pozwalające tłumaczyć mechanizm powstawania upośledzenia umysłowego u osób z PKU, które nie były leczone, były leczone niedostatecznie lub leczenie zakończono z różnych powodów.
W przebiegu hiperfenyloalaninemii spowodowanej niedoborem PAH brane są pod uwagę następujące prawdopodobne mechanizmy strukturalnego oraz  czynnościowego uszkodzenia o.u.n. (bariery krew-mózg):
"    zaburzenia transportu dużych aminokwasów przez barierę krew-mózg w przebiegu hyperfenyloalaninemii we krwi obwodowej
"    obniżenie produkcji neurotransmitterów
"    zaburzenia syntezy i metabolizmu mieliny
Jak są przekazywane mutacje?

Fenyloketonuria jest chorobą genetyczną, dziedziczoną od rodziców autosomalnie recesywnie. Oznacza to, że każdy z rodziców na jednym z chromosomów autosomalnych 12-tej pary posiada jedną kopię zmutowanego genu hydroksylazy fenyloalaniny (PAH) - "nieaktywny gen"- i jest nosicielem danej cechy (niedoboru lub braku hydroksylazy fenyloalaniny).

Od genu do enzymu

W wyniku odczytu prawidłowej informacji z genu PAH i transformacji jej na polecenie syntezy białka powstaje jeden łańcuch (monomer) enzymu PAH, który zawiera 451 aminokwasów. Monomery łącząc się tworzą funkcjonalny enzym PAH. Dokładna liczba podjednostek i struktura trójwymiarowa enzymu nie są znane.
Zmiany w strukturze genu PAH (mutacje) mają znaczący wpływ na niską syntezę, defekt lub brak docelowego produktu, czyli czynnego enzymu. W wyniku mutacji genu hydroksylazy fenyloalaniny ulega zmianie jego struktura, co prowadzi do utraty lub obniżenia jego aktywności. Zmieniony strukturalnie oraz o niskiej aktywności enzym nie spełnia swojej roli w procesie hydroksylacji fenyloalaniny.
Mutacje w genie PAH są przyczyną niedoboru PAH i reprezentują stałą jednostkę chorobową z obrazem klinicznym hiperfenyloalaninemii we krwi obwodowej i ośrodkowym układzie nerwowym. Większość z tych mutacji jest ściśle związana z określonymi populacjami. Badania DNA pacjentów z niedoborem PAH umożliwiaj wgląd w molekularne mechanizmy będące podłożem fenotypu hyperfenylalaninemii.

Mutacje nowe czy stare?

Od chwili zidentyfikowania pierwszej mutacji w genie PAH baza danych zawierająca informacje dotyczące mutacji w tym genie znacznie się poszerzyła. Obecnie znanych jest ponad 420 mutacji. Występowanie ograniczonej liczby najczęściej spotykanych mutacji w większości populacji sugeruje, że gen PAH niełatwo ulega modyfikacjom oraz że są one przekazywane z pokolenia na pokolenie w niezmienionej postaci.
Z przeprowadzonych przez Flemming'a i Guttler'a w Kopenhadze prac badawczych wynika że np. przodkowie pacjentów z mutacją IVS 12ntl zamieszkiwali okolice położone na zachodnim wybrzeżu Jutlandii. Z wiosek tych ruszały liczne wyprawy duńskich wikingów do wybrzeży Anglii i północno-zachodniej Europy pozostawiając po sobie informację genetyczną.
Historycznie i archeologicznie zostało też potwierdzone, że rozkład allela R408W/Htl w Szkocji, Anglii i Francji ściśle jest powiązany z wyprawami i osiedleniem się irlandczyków na tych terenach między III a IV wiekiem n.e. Względnie wysoka częstość występowania allela R408W/Ht2 wśród genetycznie zróżnicowanych narodów słowiańskich, bałtyckich i germańskich sugeruje ekspansję tej mutacji poprzez dyfuzję (przenikanie) demograficzną.
Najważniejszą więc rolę w rozpowszechnianiu mutacji PAH odgrywała migracja ludzi a nie selekcja, dlatego zupełnie odmienne mutacje występują obecnie w północnych (R413P) i w południowych (IVS 4ntl) Chinach, rozdzielonych rzeką Yangtze, która stanowiła olbrzymią przeszkodę migracyjną w dawnych czasach.
Przytoczone wyżej przykłady są małą częścią prowadzonych badań genealogicznych, historycznych i archeologicznych, na podstawie których opracowano szereg map ilustrujących drogi "migracji" mutacji w genie PAH w skali światowej. Powstały również fizyczne mapy genu PAH lokalizujące każdą z dotychczas znanych mutacji.
Czy wszystkie mutacje w genie PAH powodują występowanie PKU u ludzi?

Nie wszystkie mutacje w genie PAH powodują występowanie PKU, część spośród znanych mutacji jest bezobjawowa ("silent"). Pozostałe mutacje powodują podstawowe dla PKU zaburzenie - niedobór enzymu PAH, który prowadzi do wzrostu stężenia fenyloalaniny w surowicy krwi.
Wartości oznaczanych stężeń fenyloalaniny w surowicy krwi u noworodków wyłonionych w przesiewie noworodkowym w kierunku PKU wahają się w szerokich granicach od 6 do > 40 mg/dl (360 do > 2400 µmol/l). Jest to spowodowane różnorodnością dziedziczonych przez dzieci mutacji w genie PAH, które w zróżnicowany sposób ograniczają aktywność hydroksylazy fenyloalaniny. Wyróżnia się trzy grupy mutacji: silne (S), pośrednie (P) i łagodne (Ł).
Znając rodzaj mutacji w genie PAH (genotyp - podłoże genetyczne) można przewidywać ciężkość przebiegu klinicznego fenyloketonurii, czyli jej obraz metaboliczny (fenotyp - przełożenie funkcji genu na obraz chorobowy), inaczej mówiąc korelację genotyp-fenotyp.
W przypadku występowania u dziecka silnych mutacji (S+S) można się spodziewać fenotypu fenyloketonurii klasycznej - phe > 20 mg/dl (1200 µmol/l), silnej i pośredniej (S+P) oraz pośrednich (P+P) oczekujemy fenyloketonurii łagodnej - phe 10-20 mg/dl (600-1200 µmol/l) rzadko łagodnej hyperfenyloalninemii, innych wariantów (S+Ł), (P+Ł), (Ł+Ł) przewidujemy łagodną hyperfenyloalaninemię - phe 2-10 mg/dl (120-600 µmol/l) lub fenotyp nieodróżnialny od prawidłowego.

Podwyższone stężenie fenyloalaniny - postępowanie terapeutyczne

Po stwierdzeniu u dziecka podwyższonego stężenia fenyloalaniny (hiperfenyloalaninemii) w teście bibułowym (kolorymetrycznym), pobranym w 3 dobie życiapo pełnym obciążeniu dziecka białkiem pokarmowym, rodzice/opiekunowie dziecka otrzymują pisemne wezwanie do ośrodka referencyjnego. W trakcie pierwszej wizyty w specjalistycznej poradni rodzicom/opiekunom dziecka udzielana jest informacja odnośnie istoty podejrzewanej choroby, przyczyn jej występowania, możliwości leczenia.
Wobec istnienia wielu przyczyn hiperfenyloalaniemii: fenyloketonuria, nietypowe postacie fenyloketonurii oraz tyrozynemia, niezbędne jest ich różnicowanie. Taka diagnostyka różnicowa oraz ewentualne wdrożenie leczenia odbywają się w warunkach szpitalnych. W oparciu o wyniki testów diagnostycznych, wykonanych natychmiast po przyjęciu dziecka do oddziału, podejmowana jest decyzja o dalszym leczeniu. W przypadku potwierdzenia niedoboru hydroksylazy fenyloalaniny (fenyloketonuria) wdrażane jest leczenie dietetyczne. Natomiast wobec stwierdzenia innego rodzaju defektu metabolizmu obierane są inne metody lecznicze.
Bożena Didycz
Uniwersytecki Szpital Dziecięcy w Krakowie
Klinika Chorób Dziecięcych
Poradnia Chorób Metabolicznych
Gabinet Fenyloketnurii


Ochrona Prawna


Zjazdy i seminaria